SƯNG MẮT SAU CHẤN THƯƠNG, NAM THANH NIÊN 22 TUỔI PHÁT HIỆN ĐƯỜNG RÒ MẠCH MÁU NỘI SỌ

Sau chấn thương sọ não kèm vỡ sàn sọ, nam thanh niên 22 tuổi xuất hiện sưng đỏ mắt trái kéo dài. Kiểm tra chuyên sâu tại Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Tây Ninh, các bác sĩ phát hiện rò trực tiếp động mạch cảnh trong – xoang hang và can thiệp nội mạch dưới DSA, bít hoàn toàn đường rò, bảo tồn động mạch cảnh trong.

Hình ảnh trước can thiệp

Nam thanh niên 22 tuổi, quốc tịch Campuchia, đến Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Tây Ninh trong tình trạng mắt trái sưng nề, sung huyết rõ.

Trước đó, người bệnh bị chấn thương sọ não, vỡ sàn sọ trước và đã điều trị 7 ngày tại một cơ sở y tế địa phương. Tình trạng sưng mắt trái vẫn kéo dài nên gia đình đưa người bệnh sang Việt Nam kiểm tra chuyên sâu.

Tiền sử chấn thương nền sọ cùng biểu hiện bất thường tại mắt khiến các bác sĩ Khoa Ngoại Thần kinh lưu ý đến khả năng tổn thương mạch máu nội sọ. Kết quả khảo sát xác định rò trực tiếp động mạch cảnh trong – xoang hang trái, dẫn lưu qua tĩnh mạch mắt trái gây giãn tĩnh mạch mắt, thuộc type A theo phân loại Barrow.

Theo ThS.BS.CKII Huỳnh Văn Vũ – Trưởng khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Tây Ninh, đây là dạng rò lưu lượng cao có thể xuất hiện sau chấn thương vùng đầu, đặc biệt khi có tổn thương nền sọ. Máu từ động mạch cảnh trong đi trực tiếp vào xoang hang qua đường thông bất thường, làm tăng áp lực hệ tĩnh mạch quanh mắt. Vì vậy, tổn thương nằm sâu trong hộp sọ nhưng biểu hiện dễ nhận thấy lại có thể xuất hiện ở mắt.

Với ca bệnh này, thách thức không chỉ nằm ở việc đóng đường rò. Ê-kíp phải đồng thời bảo tồn động mạch cảnh trong – mạch máu lớn có vai trò quan trọng trong cấp máu cho não.

Sau khi đánh giá hệ mạch bằng chụp mạch số hóa xóa nền (DSA), các bác sĩ quyết định can thiệp nội mạch.

Từ động mạch đùi, hệ thống vi ống thông được đưa theo lòng mạch đến vị trí tổn thương tại xoang hang. Ê-kíp sử dụng 9 coils kết hợp kỹ thuật bóng hỗ trợ để đóng đường rò.

Kết quả kiểm tra sau can thiệp cho thấy đường rò được bít hoàn toàn, dòng chảy qua động mạch cảnh trong được bảo tồn tốt.

Điểm đáng chú ý là tổn thương nằm sâu trong hệ mạch máu nội sọ được tiếp cận và xử trí qua đường nội mạch mà không cần mở sọ.

Sau can thiệp, tình trạng sưng nề, sung huyết mắt trái giảm rõ. Người bệnh tỉnh táo, tiếp xúc tốt, đồng tử mắt trái còn phản xạ ánh sáng, thị lực đếm ngón tốt và được xuất viện sau một tuần.

“Điểm khó là phải xác định chính xác cấu trúc đường rò và lựa chọn chiến lược can thiệp phù hợp. Mục tiêu không chỉ bít được đường rò mà còn phải bảo tồn dòng chảy của động mạch cảnh trong. Điều này đòi hỏi kinh nghiệm của ê-kíp, hệ thống DSA cùng các dụng cụ can thiệp thần kinh chuyên dụng”, bác sĩ Huỳnh Văn Vũ chia sẻ.

Ca bệnh cũng cho thấy khả năng xử trí các bệnh lý thần kinh – mạch máu não chuyên sâu ngay tại Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Tây Ninh. Từ nhận diện dấu hiệu bất thường, khảo sát mạch máu, DSA xác định tổn thương đến can thiệp nội mạch và theo dõi sau thủ thuật được thực hiện trong một quy trình liên tục.

Việc làm chủ các kỹ thuật can thiệp mạch thần kinh giúp Khoa Ngoại Thần kinh – Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Tây Ninh mở rộng khả năng điều trị bên cạnh phẫu thuật sọ não, cột sống; đặc biệt với những tổn thương mạch máu não phức tạp cần hệ thống DSA, dụng cụ chuyên dụng và đội ngũ được đào tạo về can thiệp thần kinh.

Từ trường hợp trên, bác sĩ Vũ lưu ý một dấu hiệu dễ bị bỏ qua sau chấn thương:

“Sưng đỏ mắt sau chấn thương đầu không phải lúc nào cũng là vấn đề riêng của mắt. Người từng chấn thương sọ não, nền sọ nếu xuất hiện mắt đỏ, sưng hoặc lồi mắt tăng dần, nhìn mờ, nhìn đôi, đau đầu bất thường hay nghe tiếng ù theo nhịp mạch cần được kiểm tra sớm để loại trừ tổn thương mạch máu nội sọ”.

Từ một biểu hiện bất thường ở mắt, các bác sĩ đã phát hiện và xử trí đường rò nằm sâu trong xoang hang. Với người bệnh 22 tuổi, kết quả quan trọng không chỉ là đường rò được bít hoàn toàn mà động mạch cảnh trong và chức năng thị giác cũng được bảo tồn.

Ca bệnh là một trong những minh chứng cho hướng phát triển chuyên sâu của Khoa Ngoại Thần kinh – Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Tây Ninh, khi các kỹ thuật chẩn đoán và can thiệp mạch máu não phức tạp đang được triển khai ngay tại địa phương.

Để được tư vấn và đặt lịch khám các bệnh lý tại Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á, quý khách có thể liên hệ:

Facebook: BVXA – Bệnh Viện Đa Khoa Xuyên Á Tây Ninh

–