VÀNG DA TẮC MẬT DO Ổ SÁN Ở ĐƯỜNG MẬT TRONG GAN

Khi nhắc đến bệnh vàng da tắc mật, nhiều người thường nghĩ ngay đến những nguyên nhân quen thuộc như sỏi đường mật hay thậm chí là ung thư đường mật. Thế nhưng, ít ai ngờ rằng trong một số trường hợp hiếm gặp, “thủ phạm” lại đến từ sán ký sinh ở đường mật trong gan. Ca bệnh của ông B (71 tuổi) là một minh chứng điển hình cho sự hiếm gặp này. 

Vàng da tắc mật diễn tiến rõ rệt nhưng thủ phạm không phải là sỏi

Suốt 3 tháng nay, ông B (71 tuổi, Ninh Bình) sống chung với tình trạng vàng da kéo dài, kèm theo những cơn ngứa da dai dẳng không rõ nguyên nhân. Dù đã thăm khám tại một bệnh viện ở Hà Nội với chẩn đoán tắc ống mật và được can thiệp điều trị nhưng các triệu chứng vẫn không thuyên giảm. 

Luôn trăn trở về tình trạng sức khỏe kéo dài, ông B không khỏi lo lắng khi các triệu chứng vàng da, vàng mắt, ngứa da vẫn dai dẳng và ngày càng diễn tiến rõ rệt. Mong muốn lớn nhất của ông là tìm ra nguyên nhân chính xác để có thể điều trị dứt điểm, thay vì tiếp tục sống chung với bệnh. Sau khi trao đổi với gia đình, ông quyết định vào Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á thăm khám chuyên sâu, với hy vọng lần này có thể tìm được lời giải rõ ràng cho tình trạng bệnh kéo dài suốt nhiều tháng qua.

Tại đây, sau khi xét nghiệm và thực hiện các chẩn đoán hình ảnh, bác sĩ ghi nhận ông bị giãn đường mật trong và ngoài gan, có sỏi ở đoạn cuối ống mật chủ. Các bác sĩ khoa Ngoại Tiêu Hóa Gan Mật Tụy chỉ định thực hiện nội soi mật tụy ngược dòng ERCP để lấy sỏi. Đây là phương pháp vừa chẩn đoán vừa điều trị, giúp các bác sĩ  lấy sạch sỏi ra khỏi ống mật.

Sau can thiệp, triệu chứng có cải thiện nhẹ trong mấy ngày đầu. Nhưng điều đáng nói là sau đó tình trạng vàng da, ngứa da lại tiếp diễn, thậm chí có biểu hiện rõ rệt hơn. 

Thông thường đối với những trường hợp vàng da tắc mật do sỏi, sau khi được nội soi mật tụy ngược dòng ERCP để lấy sạch sỏi đường mật thì tình trạng vàng da ngứa da của bệnh nhân cải thiện rõ rệt, chấm dứt. Trường hợp của bệnh nhân B thì lại khác, dù đã được can thiệp nhưng tình trạng vẫn không cải thiện, thậm chí bệnh càng nặng hơn. 

Lúc này, các bác sĩ đặt câu hỏi: liệu đã tìm ra nguyên nhân xác đáng của tình trạng này chưa? Các bác sĩ quyết định tiến hành thêm một bước: phẫu thuật nội soi thám sát đường mật – một phương pháp cho phép quan sát trực tiếp bên trong hệ thống đường mật.

Bước ngoặt từ phẫu thuật nội soi thám sát đường mật, xác định chính xác thủ phạm 

Phần lớn các bệnh lý đường mật được tiếp cận bằng các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như siêu âm, CT scan hoặc nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP) nhằm tái tạo hình ảnh hệ thống đường mật và xác định nguyên nhân gây tắc nghẽn. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, các kỹ thuật này có thể bị hạn chế bởi hiện tượng nhiễu hình ảnh, khiến việc nhận diện chính xác tác nhân gây bệnh trở nên khó khăn.

Chính vì vậy, khi thực hiện phẫu thuật nội soi mở ống mật chủ kết hợp đưa ống soi quan sát trực tiếp bên trong đường mật, các bác sĩ có thể tiếp cận tận mắt tổn thương. Phương pháp này mang lại giá trị chẩn đoán cao nhất, giúp phát hiện chính xác nguyên nhân – đặc biệt trong những trường hợp hiếm gặp hoặc diễn tiến không điển hình mà các phương tiện cận lâm sàng trước đó chưa thể làm rõ.

Quả thật vậy, chỉ đến khi được thăm dò chuyên sâu bằng phẫu thuật nội soi thám sát đường mật, các bác sĩ mới phát hiện nguyên nhân thực sự không phải do sỏi như dự đoán ban đầu, mà thủ phạm chính là sán ký sinh ở đường mật trong gan – một tác nhân âm thầm nhưng đủ sức gây tắc nghẽn dòng chảy của mật và dẫn đến những biểu hiện điển hình như vàng da, ngứa da kéo dài.

Hình ảnh sán lá gan

Trong quá trình soi và bơm rửa đường mật, các bác sĩ phát hiện ký sinh trùng đang trôi ra từ trong gan xuống đường mật. Mẫu ký sinh trùng được xác định là sán lá nhỏ. 

ThS. BS. Phan Trung Hiếu – Khoa Ngoại Tiêu Hóa Gan Mật Tụy Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á cho biết: “Sau khi giải quyết xác đáng tình trạng tắc mật do sán ký sinh, chúng tôi đã phối hợp với khoa Nội Tổng Quát để lên phác đồ điều trị nội khoa nhằm tiêu diệt tận gốc sán ký sinh trùng. Đồng thời, bệnh nhân cũng được bơm rửa ống dẫn lưu đường mật để trôi xác sán còn lại ra ngoài.”

Hiện tại, tình trạng bệnh nhân đã cải thiện rõ rệt, ông B hết ngứa da, hết vàng da, hết vàng mắt và được xuất viện. 

Bác sĩ Phan Trung Hiếu cho biết thêm, nhiễm ký sinh trùng là bệnh phổ biến nhưng tắc mật do ký sinh trùng là một bệnh hiếm gặp. Tắc mật do ký sinh trùng là tình trạng giun, sán chui vào đường mật, gây bít tắc dòng chảy của mật gây ra các triệu chứng vàng da, vàng mắt, ngứa da, đau bụng, sốt, nôn. Bệnh lý này thường xảy ra ở những người hay đi chân trần, người thường xuyên tiếp xúc với gia súc, công việc đồng áng, người thường xuyên ăn đồ sống (rau sống, gỏi cá, cá sống, thịt tái,…)

Khi có những biểu hiện da vàng, mắt vàng, ngứa da không rõ nguyên nhân, người dân nên đi thăm khám ngay. Đặc biệt người dân cần lưu ý: 

• Ăn chín, uống sôi.
• Nên đeo khẩu trang, bao tay, mang ủng khi làm việc đồng áng hoặc khi tiếp xúc với gia súc, gia cầm.
• Tẩy giun định kỳ.

Để được tư vấn và đặt lịch khám các bệnh lý tại Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á, quý khách có thể liên hệ:

Facebook: BVXA – Bệnh Viện Đa Khoa Xuyên Á Tây Ninh

–