ĐIỀU TRỊ TẮC ĐỘNG MẠCH ĐÙI CẤP TÍNH Ở BỆNH NHÂN 95 TUỔI BẰNG PHẪU THUẬT LẤY HUYẾT KHỐI

Tái thông mạch kịp thời giúp bảo tồn chi, ngăn ngừa nguy cơ hoại tử và đoạn chi ở bệnh nhân cao tuổi có nhiều bệnh lý tim mạch.

Các bác sĩ Khoa Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Vĩnh Long vừa phẫu thuật lấy huyết khối thành công cho bệnh nhân 95 tuổi bị tắc cấp tính nhiều tầng động mạch chi dưới, gồm động mạch đùi, động mạch khoeo và các động mạch cẳng chân phải. Đây là tình trạng thiếu máu chi cấp tính trên nền bệnh lý mạch máu mạn tính, đòi hỏi phải nhanh chóng tái lập dòng máu để hạn chế nguy cơ tổn thương mô, hoại tử và mất chi.

Bệnh nhân N.V.K., 95 tuổi, ngụ tại Vĩnh Long, có tiền sử tăng huyết áp, suy tim, rung nhĩ và bệnh lý xơ vữa động mạch. Trước nhập viện, bệnh nhân xuất hiện tình trạng đau, tê và lạnh chân phải, triệu chứng diễn tiến nhanh.

Qua thăm khám, các bác sĩ ghi nhận cẳng bàn chân phải lạnh, tái, mất mạch ngoại vi, không bắt được mạch tại các vị trí động mạch đùi, khoeo, mu chân và chày sau. Đây là những dấu hiệu điển hình gợi ý tình trạng thiếu máu chi cấp tính, trong đó việc mất mạch kèm lạnh, tái và rối loạn cảm giác là những dấu hiệu cảnh báo chi đang bị đe dọa.

Bệnh nhân được chỉ định chụp cắt lớp vi tính mạch máu chi dưới có tiêm thuốc cản quang. Kết quả cho thấy tắc hoàn toàn do huyết khối tại động mạch đùi, động mạch khoeo và các động mạch cẳng chân phải, trên nền hệ thống động mạch có tổn thương xơ vữa và hẹp mạch mạn tính.

Sau khi đánh giá toàn diện tình trạng lâm sàng, hình ảnh học và các bệnh lý nền, ê-kíp điều trị tiến hành hội chẩn và nhận định đây là tình trạng thiếu máu chi cấp tính do huyết khối trên nền bệnh lý động mạch mạn tính, cần tái thông mạch khẩn cấp. Ê-kíp điều trị quyết định tiến hành phẫu thuật lấy huyết khối bằng catheter, tái lập dòng máu cho chi cho bệnh nhân.

Trong quá trình phẫu thuật, catheter được đưa vào lòng động mạch qua vị trí tiếp cận phù hợp. Bóng nhỏ ở đầu catheter được bơm căng ở phía sau vị trí huyết khối, sau đó kéo ngược ra ngoài nhằm lấy huyết khối khỏi lòng mạch. Với trường hợp tắc huyết khối ở nhiều tầng động mạch như bệnh nhân K., phẫu thuật viên cần đánh giá và xử lý từng đoạn mạch, đảm bảo loại bỏ huyết khối và khôi phục dòng chảy đến các nhánh động mạch phía dưới.

Ảnh ghi nhận trong ca phẫu thuật cho bệnh nhân tắc động mạch đùi

Điểm khó của ca bệnh nằm ở tuổi cao, nhiều bệnh lý tim mạch đi kèm và tổn thương mạch máu vừa cấp tính vừa mạn tính. Hệ thống động mạch của bệnh nhân đã có tình trạng xơ vữa, hẹp mạch từ trước; khi xuất hiện huyết khối cấp tính, dòng máu đến chi bị suy giảm đột ngột, khiến tình trạng thiếu máu chi diễn tiến nhanh hơn.

Sau phẫu thuật, dòng máu đến chi phải được tái thông tốt. Chân bệnh nhân hồng ấm trở lại, các mạch đùi, khoeo, mu chân và chày sau bắt rõ. Các triệu chứng đau, tê và lạnh chân giảm rõ rệt, tình trạng tưới máu chi được cải thiện, qua đó giúp bệnh nhân thoát khỏi nguy cơ tổn thương mô tiến triển, hoại tử và phải đoạn chi. Sau quá trình điều trị và theo dõi, bệnh nhân ổn định, có thể đi lại và sinh hoạt bình thường.

Theo BS.CKII. Hà Bửu Kiếm – Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, thiếu máu chi cấp tính là một cấp cứu mạch máu, xảy ra khi dòng máu động mạch đến chi bị giảm hoặc ngừng đột ngột. Nguyên nhân có thể do huyết khối hình thành tại chỗ trên nền xơ vữa động mạch, huyết khối từ vị trí khác trôi đến gây tắc mạch, chấn thương mạch hoặc các nguyên nhân khác. Trong đó, rung nhĩ là một yếu tố nguy cơ quan trọng gây hình thành huyết khối và thuyên tắc động mạch. Do hoạt động co bóp của tâm nhĩ bị rối loạn, máu có thể ứ đọng, đặc biệt tại tiểu nhĩ trái, tạo điều kiện hình thành huyết khối. Khi huyết khối bong ra và di chuyển theo dòng máu, chúng có thể gây tắc các động mạch ở nhiều vị trí, trong đó có động mạch chi dưới.

Bác sĩ Hà Bửu Kiếm khuyến cáo, thiếu máu chi cấp tính có thể diễn tiến rất nhanh. Khi dòng máu bị tắc nghẽn kéo dài, các mô ở phía dưới vị trí tắc sẽ thiếu oxy, dẫn đến tổn thương không hồi phục, hoại tử cơ và thần kinh. Trong trường hợp nặng, người bệnh có thể phải đoạn chi, thậm chí xuất hiện các biến chứng toàn thân nguy hiểm. Những dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý gồm đau chân xuất hiện đột ngột hoặc tăng nhanh, chân lạnh hơn bên đối diện, da nhợt hoặc tím tái, tê bì, giảm hoặc mất cảm giác, yếu hoặc khó cử động chân và mất mạch ngoại vi.

BS.CKII. Nguyễn Kim Tưởng – Phó Giám đốc Chuyên môn Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Vĩnh Long cũng cho biết thêm, thời gian qua bệnh viện đã tiếp nhận và can thiệp điều trị thành công rất nhiều trường hợp tắc mạch cấp tính phức tạp, đặc biệt là ở những bệnh nhân cao tuổi kèm nhiều bệnh lý nền nặng nề. Là một trong những trung tâm y tế kỹ thuật cao hàng đầu trong khu vực, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Vĩnh Long tự hào sở hữu hệ thống trang thiết bị chẩn đoán, phẫu thuật mạch máu hiện đại bậc nhất cùng đội ngũ bác sĩ chuyên gia giàu kinh nghiệm. Việc làm chủ và triển khai thành thạo các kỹ thuật cao, chuyên sâu đã giúp bệnh viện cấp cứu kịp thời, tái thông mạch máu an toàn, bảo tồn chi và mang lại chất lượng cuộc sống tốt nhất cho đông đảo bệnh nhân tại khu vực ĐBSCL.

Để được tư vấn và đặt lịch khám các bệnh lý tại Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á, quý khách có thể liên hệ:

Facebook: BVXA – Bệnh Viện Đa Khoa Xuyên Á Tây Ninh

–