TÉ VÕNG GÃY ĐỐT SỐNG CỔ – CHẤN THƯƠNG ĐẶC BIỆT NGUY HIỂM KHÔNG THỂ CHỦ QUAN

Sau cú ngã khi bước xuống võng, người đàn ông 43 tuổi xuất hiện co cứng cổ, xoay lệch cổ sang một bên và đau kéo dài. Người bệnh đến Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á thăm khám thì phát hiện bị gãy đốt sống cổ C1–C2 – vùng chấn thương đặc biệt nguy hiểm vì liên quan trực tiếp đến tủy sống, thân não và hệ thống mạch máu quan trọng.

Đau cứng, xoay lệch cổ sang một bên sau cú ngã do gãy C1-C2 

Ông T. (43 tuổi, ngụ Bình Mỹ, TP.HCM) trở về nhà sau buổi nhậu cùng bạn bè rồi nằm nghỉ trên võng. Khi bước xuống võng, ông không may vấp ngã, đập mạnh vùng đầu – cổ xuống sàn nhà.

Sau tai nạn, ông xuất hiện đau vùng cổ, co cứng các cơ và cổ bị xoay lệch sang bên phải. Cơn đau kéo dài nhưng vì nghĩ chỉ bị chấn thương phần mềm, ông tự sử dụng thuốc giảm đau tại nhà. Tuy nhiên, triệu chứng không thuyên giảm. 

Ba ngày sau, ông đến Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á thăm khám. Lúc này, cổ gần như bị giữ cố định ở tư thế xoay sang phải, người bệnh rất khó chủ động xoay chuyển cổ.

Kết quả chụp CT cột sống cổ cho thấy ông bị gãy cột sống cổ C1–C2, trong đó có vỡ khối bên và cung trước đốt C1 bên phải. Đây là tổn thương phức tạp tại vùng cột sống cổ cao, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến các cấu trúc thần kinh và mạch máu quan trọng.

Ngay sau khi tiếp nhận, người bệnh được sơ cứu và cố định cột sống cổ bằng nẹp cứng. Kết quả chụp MRI cho thấy chưa ghi nhận tổn thương tủy sống. Người bệnh may mắn vẫn còn vận động được tay chân, không tê yếu. 

Chấn thương gãy đốt sống cổ C1–C2 đặc biệt nguy hiểm

C1 và C2 là hai đốt sống nằm ở vị trí cao nhất của cột sống cổ. Không chỉ có vai trò nâng đỡ đầu, vùng này còn tham gia vào các động tác cúi, ngửa và xoay đầu- cổ.

Đặc biệt, đốt sống C1–C2 nằm sát những cấu trúc thần kinh và mạch máu quan trọng, trong đó có tủy sống, thân não và hệ thống động mạch đốt sống. Vì vậy, khi xảy ra gãy hoặc di lệch C1-C2, các cấu trúc quan trọng này có thể bị ảnh hưởng, gây ra những biến chứng thần kinh nghiêm trọng.

Trong một số trường hợp, việc di chuyển, xoay trở cổ không đúng cách sau chấn thương có thể làm các mảnh xương tiếp tục di lệch, gây chèn ép hoặc tổn thương tủy sống. Hậu quả là người bệnh có thể yếu, liệt tứ chi, thậm chí dẫn đến các biến chứng đe dọa tính mạng nếu tổn thương lan đến vùng thân não – nơi đảm nhiệm nhiều chức năng sống quan trọng, trong đó có điều hòa hô hấp và tuần hoàn.

Điều đáng lưu ý là chấn thương gãy đốt sống cổ C1-C2 thường có triệu chứng khá mơ hồ, người bệnh không phải lúc nào cũng xuất hiện ngay các triệu chứng thần kinh rõ ràng. Trường hợp của bệnh nhân T là một ví dụ, dù đã bị gãy C1–C2, ông vẫn vận động tay chân bình thường, không tê yếu. Chính điều này có thể khiến nhiều người lầm tưởng chấn thương không nghiêm trọng nên rất dễ chủ quan và trì hoãn việc thăm khám.

Phẫu thuật cố định C1–C2, phục hồi vững chắc cột sống cổ

Sau khi đánh giá toàn diện tổn thương, các bác sĩ Khoa Sọ Não Cột Sống 2 quyết định phẫu thuật cố định C1–C2, nhằm tạo sự vững chắc cho vùng cột sống bị gãy, hỗ trợ quá trình liền xương và phục hồi chức năng vận động.

Hình ảnh vết mổ sau phẫu thuật gãy đốt sống cổ

Trong quá trình phẫu thuật, ê-kíp sử dụng các phương tiện hỗ trợ như khoan đầu, máy C-arm và khoan mài cao tốc, giúp xác định vị trí tổn thương và hỗ trợ thao tác cố định chính xác, an toàn.

Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi. Sau mổ, tình trạng đau cổ của người bệnh cải thiện rõ rệt: cổ có thể vận động, xoay chuyển trở lại, tình trạng co cứng cơ giảm, tư thế đầu không còn bị lệch sang phải. Hiện tại, người bệnh có thể đi lại và sinh hoạt bình thường.

BS.CKI Lê Tấn Bảo – Khoa Sọ Não Cột Sống 2 Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á cho biết, với chấn thương cột sống cổ, việc nhận diện sớm tổn thương, cố định cột sống đúng cách và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp là những yếu tố quan trọng góp phần giúp người bệnh tránh được các biến chứng thần kinh nguy hiểm. 

Bác sĩ Lê Tấn Bảo cũng khuyến cáo, sau các cú ngã hoặc va chạm vùng đầu – cổ, người bệnh không nên chủ quan chỉ vì vẫn có thể đi lại, vận động tay chân bình thường. Khi xuất hiện đau cổ kéo dài, co cứng cổ, cổ bị xoay lệch hoặc hạn chế vận động, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và chẩn đoán.

Đặc biệt, người bệnh không nên tự ý xoa bóp, bẻ cổ, cố xoay cổ hoặc vận động mạnh sau chấn thương. Việc di chuyển và xoay trở sai cách khi chưa loại trừ tổn thương cột sống có thể làm chấn thương nặng thêm và gây tổn thương thần kinh thứ phát.

Vì vậy, sau chấn thương vùng cổ, dù tai nạn được cho là nhẹ, nhưng nếu xuất hiện đau cổ hoặc hạn chế vận động, người bệnh nên đến cơ sở y tế có chuyên khoa Ngoại Thần kinh để được thăm khám và chẩn đoán kịp thời.

Để được tư vấn và đặt lịch khám các bệnh lý tại Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á, quý khách có thể liên hệ:

Facebook: BVXA – Bệnh Viện Đa Khoa Xuyên Á Tây Ninh

–